| KELİME | ANLAMI |
| Alleğem, allelem | Herhalde |
| Apalamak | Emeklemek |
| Anıtlamak | Denemek, yeltenmek |
| Ağızlanmak | Hazırlanmak. |
| Arbışmak | |
| Arılık | Bir iş karşılığında verilen ara ücret. Peşinat. |
| Batman | Üstten kulplu büyük bakır, bakraç |
| Barana | Kurutularak asma dalları atılmak için dikilen büyük ağaç |
| Belemek | Bebekleri sarmalamak |
| Bellemek | Düz kürekle toprağı kazmak |
| Bekitmek | Kapatmak, tıkamak, örtmek |
| Bişek | Yayık döğmede kullanılan ağaç |
| Bodurdamak | Kendi kendine söylenmek / karşı çıkmak |
| Boğarsak | Boğaya gelmiş, boğa isteyen inek, dana |
| Borda | İki kanatlı büyük kapı |
| Böğelek | Sığırları rahatsız eden bir çeşit sinek, gübre sineği |
| Buçuk | 3. 300 gramlık bir ağırlık ölçüsü, su kabı |
| Bücü | Buzağı |
| Büllenmek | Örtünmek,toplanmak,birikmek |
| Celeñi | Çatının sacağı |
| Cirkli Su | Aşırı bulanık çamurlu su. |
| Cirtlemek | Hayvanların sineklerden dolayı koşuşturması. |
| Cömbellek | Yerde takla atmak (comballak…tdk) |
| Curbu | Pekmez üzümünün çiğnenip şırası alındıktan sonra kalan posası (curba..tdk) |
| Cüleke | Çoluk çocuk, Çocuk topluluğu -- Küçük |
| Çagala | Çağla |
| Çalkama | Sulandırılmış yoğurt, ayran |
| Çalpara | Düğünlerde kullanılan zil |
| Çıkılık | Evden kısa süreliğine problemli ayılmış. |
| Çıkla | Sade, Katışıksız |
| Çıllangıç | Ağustosböceği |
| Çınga | Ateşten sıçrayan parça, kıvılcım |
| Cınna | Biraz sonra |
| Çıkı | Bohça, çıkın, sofra |
| Çıtırık | Elde dokunan kalın kumaş |
| Çıtlık | Sakız ağacının meyvesi, menengiş |
| Çingili gözel | Yenen bir ot |
| Çömçe | Kepçe, büyük tahta kaşık |
| Çulfalık | İplik dokuma tezgâhı, dokuma aygıtı |
| Darbalamak | Bastığı yere dikkat etmeyerek, önüne geleni çiğneyerek geçmek. |
| Dayak | Ağaç dallarına veya bir yükü yalnız başına sararken kullanılan yük dayamaya yarayan ucu çatallı, kalınca ağaç |
| Dayak yasırı | Kötü davranışı hak eden. |
| Değirmi | Yuvarlak, değirmen taşı, para gibi yuvarlak olan nesne |
| Dımışgı | İnce, narin, zarif, alımlı, becerikli kimse |
| Dıñra | Dinle |
| Direzi | Halı, kilim, bez gibi dokumalarda tezgâha uzunluğuna gerilen çözgü iplikleri |
| Dirilevik | Topaç |
| Doşañ | Eski giyisi |
| Döş | Göğüs |
| Dureylen | Bekle. |
| Düven | Buğdayın sapı ve tanesini ayırmaya yarayan, altında keskin taşları bulunan ağaç alet. |
| Edirtmek | İnek sağılacağı zaman ya da biraz sağıldıktan sonra yavrularına emzirilmek |
| Eğirtmeç | Yün,kıl veya pamuğu ip haline getirmek için kullanılan araç.. |
| Eğrilce | Hayvanlara dadanan, eğri belli, boz renkli bir çeşit sinek, sığır sineği, büğelek |
| Eksiranı | Kazan ya da teknedeki hamuru kazımaya ve kesmeye yarayan bir çeşit araç |
| Elkit | Uyuşuk, Çalışmayan |
| Engüç | Elbette, şüphesiz, her halde, her ne olursa olsun, nasıl olsa, ister istemez |
| Erikbisi | Erik ağacından elde edilen yapıştırıcı (erik püsü…tdk) |
| Ferek | Asma çubuklarını bağlamak için dibine dikilen kuru ağaç, herek |
| Filize | Halkalı küçük çivi, ağaçları sürüyerek çekmek için çakılan demir halka |
| Fişildemek | Ayak altında dolaşmak. |
| Gabış | Boynuzsuz keçi |
| Gamaz | Fırtına, rüzgar, rüzgarda oluşan hortum |
| Gamıtmak | Somurtmak, hareketsiz durmak |
| Gandak | Zamanla oluşmuş derin çukur, büyük kayaların arası. |
| Ganırtmak | Bir şeyi bükerek yamultmak |
| Ganrışmak | Vücutu esnetmek, yaslanamak (gerneşmek..tdk) |
| Gapısa | Bahçe kapısı |
| Gapçık | Soyulmuş ardıç kabuğu |
| Garamık | Yaban meyve |
| Golañ | Hayvanın göğsünden aşırılarak sıkılan yassı kemer. |
| Gavıt | Keçi boynuzunun un haline getirilmiş hali (Öğütülmüş armut kurusu unu) |
| Gavlangoz | İçi boş odun |
| Gedevet | Su arkları |
| Gevmek | Ağızda birşey çiğnemek. |
| Geğesilik | Çamaşır yıkanılan yer çamaşırhane (geyesilik ..tdk) |
| Geñ yer | Bir müddet sürülmeyerek boş kalmış tarla |
| Geyecek | Dağelması |
| Gılla | Cevizin kabuğundan ayrılması (ceviz) |
| Gıllanmak | Dönmek, dolanmak |
| Gırma | Çam veya katran ağacının kurumuş dallarından kesilen bir metre uzunluğunda odun |
| Gayıt | Bir işin yapılabilmesi için gerekli olan araç, gereç |
| Gavız | İçi boş ceviz |
| Gicişmek | Kaşınmak |
| Gilik | Meşe Palamutu |
| Gora | Anahtar |
| Goruk | Olmamış üzüm |
| Goya | Güya |
| Goyak | Düzlük |
| Göcen | Tavşan yavrusu |
| Göde | Şişman |
| Gözer | Büyük delikli elek |
| Guralanmak | Hazırlanmak |
| Gunnamak | Doğurmak |
| Gubarmak | Övünmek, kibirlenmek, diklenmek |
| Gusgun | Semerin öne doğru kaymasını önleyen kalın ip |
| Güymek | Beklemek,sabtretmek |
| Hacana | Çöpçatan |
| Gak sonra | Daha sonra, bir vakit sonra. |
| Halına dur | Uslu ol,yaramazlık yapma. |
| Hamut | Çift veya haman sürmek için eşeğin atın boynuna takılan araç |
| Haranı | Büyük tencere |
| Harar | İçine saman ve biçilmiş ekin konulan büyük çuval |
| Haşa | Naylondan yapılmış çok büyük çuval |
| Hayat | Balkon |
| Hengirde | Hemen yanında |
| Hobuç | Sırtına almak |
| Horanta | Aile |
| Hüpbük | Kavak ağacından yapılan düdük |
| Ildıratmak | Karanlık bir yeri biraz aydınlatmaya çalışmak |
| Ilkılık | Hayvanların toplanıp sağım yapıldığı, yattığı yer. |
| Ingırazlı | Hastalıklı |
| İğ | Tığ |
| İğnezennik | İğne konulan yer |
| İlabada | Bir çeşit yenilen yaprak. Ot. |
| İmirmek | Yenice uykuya dalmak,geçinmek |
| İrezdene | Rezene |
| İskeliç | Küçük kazma |
| İzve | Yatak konulan dolap |
| Karacoçça | Çörek otu |
| Kefki | Su kabağından yapılan maşrapa |
| Kekir | Kakül |
| Kelif | Küçük tek odalı dağ evi |
| Kebengi | Merdiven |
| Kırı | Küçük eşşek yavrusu |
| Kırklık | Koyun yününü keçinin kılını kesmeye yarayan büyük ağızlı makas |
| Kilteli | Tencere ile haranı arasındaki büyüklükte tencere |
| Golan | Yün veya kıldan örülen enli ip |
| Köhün | Meşe dalından örülen büyük ve uzun sepet |
| Küküm | Toprak evlerde ağacın çürümemesi için toprakla ağaç (pardı) arasına konulan çam yaprağı. |
| Küncü | Susam |
| Küre | Ocak-Şöminenin tencere konan bölümü |
| Kürsük | Büyük kapıları kapatmaya yarayan sürgü |
| Malamat | Rezil, kötü durum |
| Mehlez | Killi toprak (menlez…tdk) |
| Mureylenmek | Gevezelik yapma, boş konuşma |
| Muar | Çeşme |
| Musandıra | Ambar |
| Mualmak | Nefessiz kalmak, darlanmak |
| Müheri | Baca |
| Münevsiz | Beceriksiz, şaşkın, iş bilmeyen |
| Müselles | Ekşimsi pekmez |
| Mırık | Moral, keyf |
| Mırığı yıkkın olmak | Sorunlu, keyifsiz olmak |
| Nâakıt | Ne zaman |
| Nep | Bilmem, ne bileyim |
| Niytarsıñız | Ne yapıyorsunuz.. |
| Numuruña | Karışma |
| Oñmak | Beklenti içinde olmak |
| Omaç | Yağlı ekmek (ekmek kırıntılarıyla yapılan yiyecek) |
| Osmankele | Büyük kertenkele |
| Ödlüeksi | Eski eşyalardan yapılmış yatak |
| Öğrü-öğür | Devamı,benzeri,gerisi |
| Övendere | Harman veya çift sürerken kullanılan ucu çivili değnek |
| Öymek | İçine işlemek |
| Öñmek | Sürekli bir konu yada kişiden bahsetmek |
| Özeme | Kıldan yapılan ip yumak. |
| Pafıl | Cimri |
| Pardı | Toprak evin üzerini kapatmakta kullanılan ağaçların üzerine konulan uzun ağaç parçası |
| Pataz | Avuç |
| Pelit | Meşe |
| Piynar | Küçük bolu yaprakları dikenli meşe |
| Pür | Kışın koyun ve keçilere yedirilen orman ağacının dalı |
| Satıraç | Damalı şekilde elde dokunan kumaş |
| Şavk | Aydınlık, ışık |
| Say | Düz taş |
| Sayacak | Ocakta kullanılan üzerine tencere vb.konulan üç ayaklı demir |
| Seğirtmek | Koşmak |
| Selleme | Dere boylarında yetişen yenilen ekşimsi ot |
| Senit | Ekmek yapılan kısa ayaklı masa |
| Sındı | Makas |
| Sırt | Elbise |
| Sıtmak | Çok korkmak |
| Sıvargıç | Düzgün uzun odun parçası |
| Sivtinmek | Oyalanmak,zaman geçirmek |
| Sikke | Yere çakılan demir çivi |
| Silbiç | Küçük çocukların yatağını kirletmemeleri için beşiğe yerleştirilen oturak |
| Sitil | Bir buçuk kiloluk ağzı açık su kabı |
| Sorguç | Çam, köknar vb. ağaçların sakızı |
| Sükkem | Nezle |
| Sündük | Arsız, açgözlü, başkasının yediğinden isteyen |
| Süsmek | Bir hayvanın toslaması |
| Şebit | Bazlama |
| Şıpkı | Söğüt veya kavağın en ince dalı |
| Şırahna | Pekmez kaynatılan yer (Şırahne : İçinde üzüm çiğnenen taş tekne..tdk) |
| Tahra | Tek ağızlı ucu eğik satır |
| Tellik | Bere |
| Teyin | Sincap |
| Timin | ….kiloluk tahıl ölçeği |
| Toklu | Doğurmamış koyun |
| Tokucak | Çamaşır yıkamaya yarayan tokaç |
| Ulamak | Birbirine ek yapmak |
| Uylaştırmak | Ateşi tutuşturmak |
| Ufra | Hamur üzerine dökülen un |
| Ülübü | Fasulye |
| Yaba | Harman savurma aracı |
| Yağlık | Havlu veya mendil (yağlıh..tdk) |
| Yağrık | Et kıymak, odun yarmak için alta konulan tahta, kütük. |
| Yannık | Küçük yayık |
| Yapkın | Yenmiş pür dalı |
| Yayağacı | Ayran yaparken tuluğun bağlandığı üç tane uzun sırık |
| Yazmış | Doğurma yaşına giren doğurmamış keçi |
| Yeynik | Hafif |
| Yuğmak | Yuvak ile damı sıkıştırmak |
| Yunmak | Yıkanmak |
| Zavrak | Çok küçük pencere |
| Zevle | Çift veya haman sürmek için öküzün ineğin boynuna takılan araç |
| Zıybınmak | Kayarak inmek veya çıkmak (Zıypınmak..tdk) |
| Zaar | Galiba , Herhalde |
| Sar etmek | |
| EGELLİME= ŞART OLSUN | |
| ANĞ: Tarla ve bahçelerde sınır çizgisi | |
| havar | |
| BÖĞEMEK | |
| CILLIMAK | |
| DIKIM | |
| MEH | |
| Çeleni : Düz Köy evi çatı saçagı | |
| Koltukçu : Bahçe sürerken sabanın girmediği ağaç ve duvar aralarını kazan kişiye denir. | |
| GIRAN GiRESiCE=SOYUN SOPUN KURUSUN=MUĞLA AĞZI | |
| BULDUKCA BUSRAMAK=YETINMEMEK | |
| KÜRDÜĞÜŞMEK=GÜRESMEK, RAHATSIZ DURMAK | |
| BIYOL=BIR KERE | |
| SUSA= YOL | |
| SU SULAMAK=BAHÇE SULAMAK (MUĞLA AĞZI) | |
| EMME = AMA LAKİN FAKAT | |
| YARGIN=SIRT | |
| SIRT=ÜST BAŞ.KIYAFET | |
| GIYI=YANI | |
| ZABALA=SABAHLEYIN | |
| NAHALAA=NASIL | |
| ÇÖÖDÜRMEK=İŞEMEK | |
| İLAANAA=LAHANA | |
| CIRIK=YENİ CİBİ(CİVCİV) | |
| AYAANAA=ŞAŞIRMA İFADESİ | |
| ZAAR = GALİBA | |
| BUYMAK = ÜŞÜMEK | |
| DANGIRAMAK = YUKSEK SESLE KONUSMAK | |
| GANIRMAK = EĞMEK BÜKMEK | |
| GANERE = BOŞ İNSAN | |
| OTE
BERI = IHTIYAC,IVIR ZIVIR Bu kelimelerin bir çoğu Türkiye'nin bir çok bölgesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Sadece bazı kelimelerin söyleniş farklılıkları vardır. TDK sitesinde yöresel lehçeler bölümünde daha detaylı bilgi ve sorgulama yapılabilir. |
|
13 Mart 2013 Çarşamba
YÖRESEL KELİMLER
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder